نقش جهاد سازندگی در بهداری رزمی دفاع مقدس


با پیروزی انقلاب اسلامی، مردم مسلمان ایران به رغم میل جهان سرمایه داری، صاحب نظم سیاسی نوینی شدند که متضمن پایبندی به دین و خواست مردم به شکل توامان شوند. این چیزی بود که مانع از نقش آفرینی و مداخله کشورهای شرق و غرب در ایران می شد. بر این اساس، کشورهای مزبور هر کاری که امکان داشت (از کودتا تا تجهیز منافقین داخلی و ترور و جنگ تمام عیار توسط رژیم بعثی عراق) به کار بستند تا مانعی در برابر الگوی جدید سیاسی بیافرینند.

وقتی جنگ به کشور ما تحمیل شد، شرایط بغرنج و پیچیده ای حاکم بود. از یک طرف تمام ساختارهای قبلی به خاطر تغییر نگاه های مدیریتی از هم گسسته بود، از طرفی نیروهای نظامی در آن زمان از تجهیزات و آمادگی لازم برخوردار نبودند و از طرف دیگر ارتش چندملیتی عراق که توسط قطب های قدرت جهانی تا بن دندان مسلح شده بود، آن زمان را بهترین موقع برای حمله به ایران می دانست. در چنین شرایطی، با شروع جنگ تحمیلی و با اعمال تحریم های کمرشکن دشمنان دولت نوپای انقلابی، هم باید به دفاع از کشور می پرداخت و هم باید علاوه بر پشتیبانی از رزمندگان به مدیریت کشور و تامین معیشت مردم اقدام می کرد. پیداست که این امر جز با مدیریت جهادی و انقلابی و خلق مفهوم ایثار اجتماعی امکانپذیر نبود.

طبق معیارهای اثبات شده علمی، وقتی که یک سرباز در خط مقدم جبهه حضور پیدا می کند، چیزی حدود 7 تا 12 نفر باید برای پشتیبانی از او فعالیت مستمر داشته باشند که این تعداد با توجه به شرایط جنگ ها و موقعیت سیاسی و اقتصادی کشورها متفاوت است. بر همین اساس وقتی رزمندگان اسلام برای دفاع از خاک میهن اسلامی به خطوط مقدم جبهه عازم شدند، دولت جمهوری اسلامی در کنار دیگر ارکان نوپای حکومت اسلامی، اقدامات انقلابی و برخاسته از نیازهای روز را برای مدیریت منابع، مدیریت جامعه و مدیریت جنگ، طراحی و اجرا کرد که در ادامه این مقاله برخی را به ایجاز بیان خواهیم داشت. ابتدا با تشکیل معاونت های دفاعی، با اختیارات گسترده و در تمام سطوح اجرایی، جلوی هرگونه بن بست اداری و بوروکراتیک را گرفت و با این تدبیر، ماموریت ذاتی، تخصص و توان عملیاتی، علمی و تجربی، نیازهای جبهه را شناسایی و فوراً نسبت به رفع آن اقدام کرد. در ادامه این رویکرد مدیریتی، نهادهایی تخصصی و کارآمد با توان عملیاتی بسیار بالا در سطح راهبردی ایجاد کرده یا تقویت کرد که هرکدام ماموریت به نتیجه رساندن بخشی از اهداف انقلاب اسلامی را بر عهده داشتند، نهادهایی مثل جهاد سازندگی، ستاد بسیج اقتصادی، ستاد رسیدگی به مهاجرین جنگی، ستاد بازسازی مناطق جنگی و… که با مدیریت انقلابی و اثربخش، ماموریتی مشخص برای اداره کشور و جنگ را بر عهده داشتند.
یکی از ارکان دفاع مقدس، بهداری رزمی بود؛ که در هشت سال جنگ به خوبی توانست نقش خویش را ایفا کند؛ گرچه در هر یگان نظامی، واحدهای بهداری رزمی وظیفه پشتیبانی از نیروها و اقدامات بهداری رزمی را در ابعاد محدود درون یگان ساماندهی می‌کردند؛ اما در کنار دیگر سازمان ها (همچون ارتش، سپاه، وزارت بهداری، هلال احمر، ناجا) جهاد نیز در بهداری رزمی دفاع مقدس ماموریت داشت که از خط مقدم تا بیمارستان صحرائی مأموریت بهداری گردان ها و محور، پزشکیاران، امداگران، راننده آمبولانس، (کیف انفرادی امدادی و ش م ه، کوله امدادی، برانکارد، آمبولانس، پست، امداد و…) را بر عهده داشت. لذا امداد و انتقال از خطوط درگیری توسط یگان­های نظامی، هلال احمر، کمیته پزشکی جهاد سازندگی و از داخل شهرها علاوه بر موارد فوق  با همکاری وزارت بهداری و نیروهای مردمی انجام می شد. که با بسیج تمام امکانات مورد نیاز در قبل و حین هر عملیات، مقدمات پیروزی‌ را فراهم و به تثبیت خطوط پس از هر عملیات می‌پرداخت.

 

جهاد سازندگی نیز در شروع جنگ در قالب ستاد امداد و درمان جبهه و جنگ با همکاری سایر سازمانها در امور امداد رسانی شرکت فعال داشت و در ادامه دفاع مقدس بهداری رزمی این نهاد ، گردان ها و سایر عده ها و عده های مربوط به خود را در جبهه ها پشتیبانی می نمود . 

حدود و ثغور فعالیت بهداری رزمی  جهاد سازندگی از خط مقدم تا بیمارستان صحرایی

بهداری گردان ها و محور، پزشکیاران، امداگران، راننده آمبولانس،(کیف انفرادی امدادی و ش م ه، کوله امدادی، برانکارد، آمبولانس، پست امدادو.)