دارو و تجهیزات پزشکی در دفاع مقدس

 

 

 

انتقال خون و فراورده‌های خونی در مجروحین حوادث جنگی و غیرمترقبه

1) مقدمه :
درجهان امروزی علیرغم تحول عظیم علمی و پیشرفت‌های مهم پزشکی، هنوز تأمین خون سالم و کافی یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های نظام‌های سلامت است. بشر تاکنون نتوانسته است به هیچ جایگزینی برای این ماده زندگی بخش دست یابد. در شرایط جاری از مهم‌ترین نیازهای مراکز بهداشتی-درمانی و بسیاری از سانحه دیده گان، مجروحین جنگی ،مادران درآستانه زایمان، نوزادان نارس مبتلا به زردی و مبتلایان به بیماری‌های ژنتیک خونی و طیف وسیعی از سایر بیماری‌ها و اعمال مهم جراحی، خون و فرآورده‌های خونی سالم است. تحقیقات نشان می‌دهد از هر سه نفر انسان در طول عمر یک نفر به خون و فرآورده‌های آن نیازمند می‌باشد. تأمین خون سالم اهمیت اساسی برای همه جوامع دارد. موضوع تأمین خون و فراورده‌های خونی در جنگ‌های مهم دوره معاصر،چالش بزرگی برای کشورهای درگیر جنگ بوده و بسیاری از مجروحین به دلیل تأمین نشدن به موقع خون جان خود را ازدست داده‌اند. راهبرد اساسی تضمین دسترسی به هنگام به خون و فرآورده‌های خونی سالم و کافی، ایجاد خدمات ملی هماهنگ انتقال خون، بر پایه اهداء داوطلبانه است.
دردهه اخیرکه درگیری‌های گسترده نظامی در مناطق مختلف دنیا و بویژه خاورمیانه تشدید شد، الگوی احیای مجروحین جنگی مبتلا به خونریزی‌های شدید، دگرگون شده و انتقال خون در مرکز ثقل اقدامات احیاء، در شوک هموراژیک قرار گرفته و بهترین تجربه جاری در عبارت زیر خلاصه شده است: “اندیکاسیون های ترانسفوزیون خون بر پایه این حقیقت استوار است که تزریق خون بهترین جایگزین خون از دست رفته در شوک هموراژیک است” . این عبارت در واقع تکرار همان نتیجه‌ای است که اواخر جنگ جهانی اول توسط دکتر رابرتسون در نشریه طبی بریتانیا منتشر شد.
جنگ تحمیلی از سال 1359 تا 1368 ، موجب مجروح و بستری شدن طیف وسیعی از آسیب دیدگان در اورژانس‌های خطوط مقدم، بیمارستان‌های صحرائی، بیمارستان‌ها و مراکز پشت جبهه و بیمارستان‌ها و مراکز درمانی شهری شد. طی عملیات گسترده امداد و درمان مجروحین جنگی و اعمال جراحی، جمع بسیار کثیری از رزمندگان اسلام، مردم و آسیب دیدگان حملات موشکی و بمباران مناطق شهری، خون دریافت و این اقدام حیات بخش موجبات نجات جان عده بی‌شماری را فراهم نمود.
سازمان انتقال خون ایران که در سال 1353 تأسیس و در شروع جنگ تحمیلی توسط وزارت بهداری و بهزیستی اداره می‌شد، فعالیت‌های خود را در پاسخ به نیازهای وسیع جبهه‌های نبرد، بطور چشمگیر افزایش داد. علیرغم استقرار در واحدهای سیار، پناهگاه‌ها و پایگاه‌های زیرزمینی، موفق شد خون موردنیاز مجروحین را به طور کامل تأمین نمایند، به نحوی که در تمام دوران جنگ کوچک‌ترین کمبودی در زمینه نیاز به خون و فرآورده‌های خون گزارش نشد.
سازمان انتقال خون ایران با آغاز جنگ تحمیلی از یک سو با موجی از نیاز به خون در بیمارستان‌ها ناشی از صدمات جنگ و از سوی دیگر با موجی از داوطلبین اهدای خون مواجه شد و در تمام ایام دفاع مقدس بصورت منسجم، گسترده و دقیق مسئولیت ملی خون رسانی به مجروحان را بر عهده گرفت. همزمان با این وظیفه خطیر، نیازهای رو به رشد بیمارستان‌های شهری و سایر سطوح نظام سلامت نیز بر عهده همین سازمان بود. فرهنگ اهدای خون در دوران دفاع مقدس شکوفا شد و به یکی از آداب حسنه ملت بزرگ و مقاوم ایران تبدیل شد. امروز شعار ” اهدای خون، اهدای زندگی” برای عموم مردم شریف کشور ما، بسیار آشنا و مورد احترام است. نقش‌های متعامل و هم افزای سازمان انتقال خون و مردم شریف و نیکوکار ایران اسلامی در تأمین خون مورد نیاز جبهه‌ها و بیمارستان‌ها، از پرافتخارترین فرازهای تاریخ سلامت در این مهد دیرین تمدن بشری بوده و درتاریخ طب دنیا، همواره خواهد درخشید. در این بخش مروری کوتاه درخصوص شرایط انتقال خون در جنگ تحمیلی و چگونگی تأمین خون و فراورده‌های خونی در این دوران خواهیم داشت. ..

 

 

دانلود کل مطلب

 

دارو و تجهیزات پزشکی در بهداری رزمی مقدمه:

تاریخچه تابناک دوران هشت ساله دفاع مقدس، در کنار تمامی رشادت‌ها و ایثارگری بی‌نظیر رزمندگان اسلام در خطوط مقدم نبرد، دربردارنده تجارب و نوآوری­های بسیار ارزنده تیم‌های پزشکی و دارویی در تهیه و تأمین داروها و تجهیزات پزشکی و ارائه خدمات مورد نیاز تمامی خطوط جبهه­ها است. مراجعه به اسناد و مدارک موجود، بیانگر حضور فعال صنعت داروسازی ،دانشکده‌ها، اساتید و دانشجویان داروسازی کشور و نهادهایی نظیر هلال احمر و حتی اقشار مختلف مردم در این عرصه از تاریخ میهن عزیزمان است. بهره­گیری از تجربیات گران‌بهایی که در این برگ از دفاع مقدس با تلاش‌های بی‌شائبه و مخلصانه داروسازان و دست اندرکاران نظام دارویی ایجاد گردیده، نه تنها زیربنایی با ارزش در آغاز تحول و حرکت به سوی خودکفایی دارویی دوران سازندگی بعد از جنگ شد، بلکه چراغ راهی است برای پیشبرد اهداف کلان نظام سلامت و همچنین توسعه علمی پایدار کشور در عرصه داروسازی که بدون­شک اهتمام لازم به آن نویدبخش آینده‌ای روشن برای این بخش از علوم پزشکی ایران اسلامی خواهد بود.تجارب و ابتکارات و فراز و نشیب‌های مدیریت خدمات دارویی و تجهیزات پزشکی در سطوح  صف و ستاد بهداری رزمی، بسیار ارزنده و قابل استفاده در وضعیت‌های عادی، فوریت‌ها، حوادث غیر مترقبه و در شرایط جنگی در آینده خواهد بود.   تأمین نیازمندی تجهیزات، ابزار پزشکی و اقلام دارویی یگان‌های عملیاتی، اورژانس‌های خطوط مقدم نبرد ،واحدهای بیمارستانی صحرائی ،درمانگاه‌ها و مراکز دور از منطقه عملیات، شرایط و موارد بحرانی (اعم از بلایای طبیعی و حوادث تروریستی)، و در مواجهه با تهدیدات نامتعارف در این بخش مرور خواهد شد.

 

 

دانلود کل مطلب